معرفی انواع سیستم‌های گرمایشی

اهمیت انتخاب سیستم گرمایشی در فصل زمستان

با آغاز فصل سرما، جمع‌آوری وسایل سرمایشی و راه‌اندازی تجهیزات گرمایشی به یکی از دغدغه‌های اصلی خانواده‌ها تبدیل می‌شود. در این زمان، گرم کردن و حفظ دمای مناسب منزل اهمیت زیادی پیدا می‌کند و بسیاری از افراد به دنبال انتخاب بهترین سیستم گرمایشی برای فصل زمستان هستند.

سیستم گرمایشی چیست؟

پیش از بررسی انواع سیستم‌های گرمایشی، بهتر است ابتدا بدانیم سیستم گرمایشی چیست. به فرآیند افزایش دما در محیط‌هایی مانند ساختمان‌های مسکونی، کارخانه‌ها و فضاهای مختلف که به‌وسیله تجهیزات گوناگون انجام می‌شود، سیستم گرمایشی گفته می‌شود.

آشنایی با انواع سیستم‌های گرمایشی

سیستم‌های گرمایشی به روش‌های متفاوتی عمل می‌کنند؛ از جمله بخاری‌ها، گرمایش از کف و سیستم‌های حرارت مرکزی. تنوع بالای تجهیزات گرمایشی باعث شده انتخاب گزینه مناسب برای بسیاری از افراد دشوار شود. بدون داشتن شناخت کافی از این سیستم‌ها، نمی‌توان انتخابی صحیح و کاربردی برای منزل داشت.

عوامل مؤثر در انتخاب سیستم گرمایشی مناسب

انتخاب بهترین سیستم گرمایشی تنها به معنای خرید گران‌ترین یا پیشرفته‌ترین دستگاه نیست. عوامل مختلفی مانند ویژگی‌های مکانی، میزان مصرف انرژی و هزینه‌های جانبی در این تصمیم نقش مهمی دارند. در ایراناکالا تلاش کرده‌ایم با معرفی روش‌های مختلف گرم کردن منزل و انواع سیستم‌های گرمایشی، شما را در مسیر انتخاب درست همراهی کنیم.

تأثیر متراژ و ظرفیت سیستم گرمایشی

هزینه خرید سیستم گرمایش، هزینه انرژی مصرفی، متراژ فضا، مدت‌زمان استفاده و نوع سوخت مصرفی از مهم‌ترین فاکتورهای تأثیرگذار در انتخاب سیستم گرمایشی مناسب هستند. در این میان، مساحت فضایی که قرار است گرم شود اهمیت ویژه‌ای دارد.
استفاده از سیستم گرمایشی با ظرفیت بیش از نیاز، علاوه بر تحمیل هزینه اولیه بالا، موجب کاهش کارایی دستگاه و بروز مشکلات فنی می‌شود. در مقابل، انتخاب دستگاهی با ظرفیت پایین برای فضاهای بزرگ باعث افزایش مصرف انرژی، کاهش بازده گرمایش و کوتاه شدن عمر مفید دستگاه خواهد شد. در چنین شرایطی، استفاده از دو دستگاه گزینه منطقی‌تری است.

بررسی سیستم‌های گرمایشی بر اساس نوع سوخت

از نظر نوع سوخت، سیستم‌های گرمایشی به دو دسته گازسوز و برقی تقسیم می‌شوند. دستگاه‌های گازسوز از گاز طبیعی استفاده می‌کنند، در حالی که سیستم‌های برقی انرژی مورد نیاز خود را از برق تأمین می‌نمایند. با توجه به پایین‌تر بودن هزینه گاز نسبت به برق در کشور ما، معمولاً استفاده از سیستم‌های گرمایشی گازسوز از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه‌تر است.

 بخاری

بخاری؛ یکی از پرکاربردترین سیستم‌های گرمایشی

بخاری یکی از محبوب‌ترین و پرکاربردترین وسایل گرمایشی به شمار می‌رود. با وجود ورود جدیدترین سیستم‌های گرمایشی ساختمان و انواع تجهیزات گرمایشی لوکس، همچنان بخاری انتخاب اول بسیاری از خانواده‌ها بوده و برای آن‌ها بهترین سیستم گرمایشی منزل در فصل زمستان محسوب می‌شود. استفاده از بخاری برای گرم کردن محیط منزل، سابقه‌ای چندین‌ساله دارد و همچنان جایگاه خود را حفظ کرده است.

مزایای استفاده از بخاری

نصب سریع و آسان، قیمت مناسب‌تر نسبت به سایر سیستم‌های گرمایشی، هزینه پایین نصب، تعمیر و نگهداری، تولید گرمای بالا و آلودگی کمتر از جمله مهم‌ترین مزایای بخاری هستند. این ویژگی‌ها باعث شده‌اند بخاری‌ها همچنان در فهرست بهترین سیستم‌های گرمایشی منزل در فصل زمستان قرار بگیرند و مورد استقبال طیف گسترده‌ای از مصرف‌کنندگان باشند.

معایب بخاری‌های گرمایشی

در کنار مزایا، بخاری‌ها معایبی نیز دارند. جاگیر بودن، توزیع غیر یکنواخت گرما در تمام نقاط ساختمان و خطر گازگرفتگی در صورت بی‌توجهی، به‌ویژه در بخاری‌های گازی، از جمله مهم‌ترین معایب این سیستم گرمایشی محسوب می‌شوند.

انواع بخاری بر اساس نوع سوخت

بخاری‌ها با توجه به نوع سوخت مصرفی به چند دسته تقسیم می‌شوند که شامل بخاری برقی، بخاری نفتی و بخاری گازی هستند. در میان این مدل‌ها، بخاری‌های گازی به دلیل هزینه کمتر و دسترسی آسان به گاز در اغلب مناطق شهری و روستایی، کاربرد گسترده‌تری دارند و بیشترین میزان استفاده را به خود اختصاص داده‌اند.

در گذشته بیشتر از بخاری های نفتی استفاده می شد که دردسر های بیشتری نسبت به نوع برقی و گازی دارد و عدم رعایت نکات ایمنی می تواند منجر به حوادث غیر قابل جبران و حتی مرگ! شود.

بخاری های برقی به دلیل سادگی ، اندازه کوچک ، قابلیت جابجایی راحت ، عدم نیاز به دودکش و مصرف برق به جای دیگر سوخت ها جهت ایجاد گرما (استفاده از انرژی پاک) بر انواع دیگر برتری دارد. البته نباید فراموش کرد که بازده کمتری نسبت به بخاری گازی دارد و علاوه بر آن مصرف برق زیادی هم دارند. بخاری های تابشی برقی نوع دیگری از بخاری های برقی هستند که بازده بالایی داشته ، نصب آنها ساده و سریع بوده و هزینه نگهداری پایینی دارند.

بخاری های گازی کم هزینه ترین نوع تجهیزات گرمایشی می باشند و بر اساس نوع استفاده به انواع دیواری و زمینی و یا بدون دودکش و دودکش دار و همچنین از نظر شکل ظاهری به دو نوع شومینه ای و معمولی تقسیم می شوند. نصب سریع و آسان، هزینه مناسب تر نسبت به سایر سیستم‌های گرمایشی، تنوع در طرح و شکل، و … از مزایای بخاری های گازی می باشد. خشک کردن هوای محیط، اشغال فضای محیط، خطر نشت گازهای سمی به محیط، دوده گرفتن دیوار و پرده ها از معایب آن به شمار می رود.

 شومینه

شومینه دارای ظاهری زیبا و لوکس می باشد، اما بر خلاف ظاهر زیبا معایب بی شماری دارد به طوریکه استفاده از آن به هیچ عنوان توصیه نمی شود. از جمله اینکه انرژی را به شدت هدر می دهد و خانه را نیز نمی تواند به خوبی گرم کند طوری که نیاز به دستگاه دوم جهت گرم کردن محیط احساس می شود. ایمنی پایینی دارد و گاز مونوکسید کربن را در هوا پخش می کند. استفاده از شومینه برای گرمایش خانه به هیچ عنوان توصیه نمی شود و بیشتر جنبه دکوراتیو دارد.

موتورخانه

موتورخانه از سیستم های تاسیساتی و گرمایش مرکزی به شمار می رود و معمولا در آپارتمان هایی که بیشتر از 12 واحد دارند، به کار می رود. در نتیجه نیازی نیست که برای هر واحد به صورت جداگانه پکیج نصب شود. نحوه گرم کردن در این روش به این صورت است که ابتدا آب در موتورخانه طی چندین مرحله گرم می شود، آب گرم شده به لوله های انتقال داده می شود تا به وسیله آنها آب به تجهیزات گرمایشی از قبیل شوفاژ، فن کویل داده شود و محیط گرم شود.

پکیج

پکیج یکی از سیستم‌های گرمایشی پرکاربرد است که عملکردی مشابه آبگرمکن دارد، با این تفاوت که به‌طور هم‌زمان وظیفه تأمین آب گرم مصرفی و گرمایش محیط را بر عهده می‌گیرد. در واقع، این دستگاه جایگزین موتورخانه‌ها و آبگرمکن‌های سنتی در منازل شده و نقش مهمی در بهینه‌سازی فضای ساختمان ایفا می‌کند.

علاوه بر تأمین آب گرم، پکیج قادر است با اتصال به تجهیزات جانبی، گرمایش محیط را نیز فراهم کند. برای این منظور، از سیستم‌هایی مانند رادیاتورها، شوفاژها، فن‌کویل‌ها و رادیاتورهای قرنیزی استفاده می‌شود؛ تجهیزاتی که گرما را از طریق آب گرم به فضای داخلی منتقل می‌کنند.

برای گرم کردن آب، پکیج همانند سایر سیستم‌های گرمایشی به یک منبع انرژی نیاز دارد. در پکیج‌های جدید، این انرژی معمولاً از گاز و برق تأمین می‌شود. یکی از مهم‌ترین مزایای پکیج‌ها، مصرف انرژی بهینه در کنار اشغال فضای کم است که آن‌ها را به گزینه‌ای مناسب و کاربردی برای واحدهای مسکونی تبدیل کرده است.

رادیاتورهای برقی

منبع تامین انرژی رادیاتورهای برقی همان طور که از نام آن ها بر می آید، جریان برق است. اساس کار شوفاژهای برقی را می توان مانند اساس کار رادیاتورهای معمولی دانست، با این تفاوت که در شوفاژهای برقی برخلاف شوفاژهای عادی، از آب به عنوان محلول سیال استفاده نمی شود، بلکه در سیستم این شوفاژها، روغن را به عنوان سیال در نظر می گیرند. نحوه کار رادیاتورهای برقی به این صورت است که بعد از روشن شدن دستگاه و گرم شدن المنت موجود در دستگاه، روغن درون پره ها  گرم شده و در نتیجه رادیاتور نیز گرم می شود.

گرمایش از کف

گرمایش از کف یکی از جدیدترین و مدرن‌ترین سیستم‌های گرمایشی به شمار می‌رود. در این روش، کف ساختمان پیش از اجرا یا در زمان بازسازی با استفاده از لوله‌های مخصوص لوله‌کشی می‌شود. سپس آب گرم تولیدشده توسط موتورخانه یا پکیج درون این لوله‌ها جریان پیدا می‌کند و گرمای حاصل از آن باعث افزایش دمای کف و در نهایت گرم شدن فضای منزل می‌شود. در این سیستم نیازی به استفاده از رادیاتور یا شوفاژ وجود ندارد.

از مهم‌ترین مزایای گرمایش از کف می‌توان به اشغال نکردن هیچ‌گونه فضای مفید، ایمنی بالا و توزیع یکنواخت گرما در تمام نقاط ساختمان اشاره کرد. این ویژگی‌ها باعث شده‌اند این سیستم انتخابی ایده‌آل برای خانه‌های مدرن باشد.

با وجود مزایای متعدد، گرمایش از کف معایبی نیز دارد. مهم‌ترین ایراد آن، دشواری تعمیر در صورت بروز نشتی یا خرابی است؛ زیرا برای رفع مشکل، کف ساختمان باید به‌طور کامل تخریب شود. همچنین هزینه اولیه اجرای این سیستم نسبت به بسیاری از روش‌های گرمایشی دیگر بالاتر است.

رادیاتور قرنیزی

عملکرد رادیاتور قرنیزی همانند سیستم گرمایش از کف است، تنها تفاوت آن در محل لوله کشی است که نیازی به کف سازی نداشته و از طریق قرنیز دیوار به آسانی نصب می شوند، ابعاد کوچکی داشته و گرمایش یکنواختی هم دارد.

شومینه برقی

با وجود تمام معایبی که برای شومینه‌ها مطرح می‌شود، این سیستم گرمایشی همچنان طرفداران خاص خود را دارد. در میان انواع مختلف شومینه، مدل‌های برقی به دلیل عدم نیاز به سوخت چوبی و تمیزتر بودن فرآیند گرمایش، محبوبیت بیشتری پیدا کرده‌اند.

نصب آسان، طول عمر بالا، نگهداری ساده و امکان کنترل از راه دور از مهم‌ترین مزایای شومینه‌های برقی به شمار می‌رود. این ویژگی‌ها باعث شده‌اند این نوع شومینه به گزینه‌ای مناسب برای علاقه‌مندان به سیستم‌های گرمایشی مدرن تبدیل شود.

البته مصرف بالای برق یکی از نکات قابل توجه در شومینه‌های برقی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. با این حال، تنظیم صحیح دمای دستگاه و عایق‌بندی مناسب محیط می‌تواند به کنترل مصرف برق کمک کرده و هزینه‌های انرژی را تا حد زیادی کاهش دهد.

هر کدام از موارد فوق که معرفی کرده ایم مزایا و معایب خاص خود را دارند و به طور قطع نمی توان گفت که یکی بر دیگری برتری دارد. بلکه با انتخاب مناسب نسبت به محیط و فضایی که در اختیار داریم می توانیم این معایب را به حداقل رسانده و در مقابل باردهی دستگاه را بالا برده و حداکثر استفاده را از دستگاه ببریم.